EmQuilmas - Share on Ovi

Di Susan George no seu último libro, As súas crises, as nosas solucións, que "todas estas crises proceden das mesmas políticas neoliberais establecidas polos mesmos actores (...). Poderiamos gozar dun mundo limpo, verde, rico e xusto, onde todos e todas puidésemos vivir dignamente. Á súa lóxica, debemos opor a nosa. Non é tan complicado se comezamos por investir os termos". Por exemplo, e xa se presentou nestas páxinas, fronte á paradigma do crecemento permanente como suposto motor de desenvolvemento, fagamos desta crise a oportunidade para retroceder uns pasos do camiño andado e reprogramar un decrecimento (non forzado, como o actual) saudábel para un planeta quente.

Baixo esa mesma lóxica nosa, que pasaría se volteáramos -polo menos en parte- o esquema dominante que levou ao sector primario da economía de encabezar até os anos sesenta e setenta as cifras do emprego e de contribución ao Produto Interior Bruto a un papel case residual nas chamadas economías modernas? Que pasaría se se promovese ruralizar a economía? Ou, tomando unha proposta concreta, que sucedería co emprego se cuestionásemos as políticas clásicas a favor da agricultura intensiva en petróleo, por unha agricultura ecolóxica intensiva en man de obra?

Para ofrecer unha pequena análise do que esta proposta significaría, teñamos en conta unhas cifras e uns indicadores.

 

Cifras. Como sabemos, a poboación en paro está a ascender até superar o temido 20%. Mentres, a poboación activa agraria está nos seus niveis máis baixos, sen chegar ao 5% no Estado, o que xera un baleiro de pobos e territorio moi visible por todos nós. Nos últimos 40 anos a poboación dos municipios de menos de 10.000 habitantes pasou de ser o 57% da poboación española a tan só un 23%.

Indicadores. Segundo datos da organización Amigos da Terra, o Goberno demóstranos que modelo de agricultura está a deseñar para o futuro: no ano 2008, en España, dedicáronse 54,3 millóns de euros á investigación en biotecnoloxía agraria e alimentaria (por exemplo, a de cultivos transxénicos) e 60 veces menos á investigación en agricultura ecolóxica, con tan só 0,9 millóns.
Máis aló dos demostrados inconvenientes que ten o modelo de agricultura tecnolóxica e industrializada (contaminación ambiental, riscos sanitarios, competencia desleal cos países empobrecidos do Sur, etc.) vexamos baixo a lóxica -como di Susan George- de xeración de postos de traballo e de produción de alimentos os resultados de cada unha destas agriculturas. Se a comparación facémola entre a agricultura ecolóxica e a convencional (industrializada pero non transxénica) a primeira demostra -segundo diversos estudos internacionais- un 32% máis de capacidade para xerar emprego. Por exemplo, algúns estudos estimaron que a transformación da produción agraria de Inglaterra e Gales a ecolóxico suporía un 70% máis de emprego no medio rural. Os datos demostran que a agricultura campesiña e ecolóxica aínda xera máis emprego e tecido económico se se compara coa transxénica. Mentres a agricultura transxénica en España -despois de 12 anos de fortes investimentos no único país europeo onde se permite o cultivo de transxénicos a gran escala- xerou ao redor de 1.950 postos de traballo (sumando os xerados nas empresas biotecnológicas máis os dos agricultores que utilizan millo transxénico), a agricultura estritamente ecolóxica xerou 14.310 empregos nas empresas do sector máis 35.407 produtores que nos provén de alimentos baixo este modelo respectuoso co medio ambiente.
É dicir, o Goberno inviste 60 veces máis nun modelo de agricultura que xera 25 veces menos emprego que o que demostra xerar a agricultura a pequena escala e ecolóxica. Como sabemos, ademais, o modelo ecolóxico atrae a xente emprendedora e moza cara a un medio rural despoboado, envellecido e masculinizado.
Considerar outro modelo agrario favorece tamén as capacidades do noso país de suficiencia alimentaria, diminuíndo as dependencias de alimentos importados (a Unión Europea é importadora neta de produtos básicos, importa alimentos por un valor de 173.000 millóns de euros, mentres que exporta alimentos por 127.000 millóns de euros, segundo datos da Organización Mundial do Comercio), pois como foi demostrado por moitos investigadores a capacidade produtiva da agricultura ecolóxica non é inferior á da agricultura química.
Engadamos pois ás bondades da agricultura a pequena escala e ecolóxica a enorme capacidade de xerar emprego sustentábel e necesario.
Poderase argumentar que propostas que volvan a mirada ao campo, ao tecido económico rural e agrario, son tan só idealizaciones. Exacto, dicíao John Berger no epílogo da súa novela Puerca Tierra: "Con todo, despachar a experiencia campesiña como algo que pertence ao pasado e é irrelevante para a vida moderna; imaxinar que os miles de anos de cultura campesiña non deixan unha herdanza para o futuro...; todo iso é negar o valor de demasiada historia e de demasiadas vidas". E un pouco máis aló, é despachar a posibilidade de xerar unha economía ruralizada, máis xusta, máis dinámica.

Gustavo Duch Guillot é coordinador da revista "Soberanía Alimentaria, Biodiversidad y Culturas"

Visto en --> Público


zocarede

Rede Galega de consumo responsábel