distracçom massiva - Share on Ovi

Recentemente, Noam Chomsky publicou o que el chamou dez estratexias de manipulación mediática. Dez formas de afastar á poboación da verdade e de adormentala na medida do posible. Quixese, a partir dalgunhas ideas deste decálogo, analizar que información nos chega, maioritariamente, desde os medios de comunicación, a publicidade e a goberno en xeral, acerca da agricultura, a alimentación e, en particular, da fame.

Primeiro, e co argumento da distracción, búscase iso, afastarnos de cuestións fundamentais para o devir da civilización, levando a nosa atención a temas banais, sen ningunha importancia.

Segundo, cando chega o momento de falar dos problemas da fame, adóitase acabar expondo un problema falso, para que esteamos todos de acordo en aceptar unha solución interesada. Adoita ser habitual situar o problema da fame na falta de produtividade: que non teremos alimentos para tantas persoas, que o aumento da demanda en China e India obriga a máis produción, etc. A solución -a súa solución- entón entra en bandexa de prata e postúlase que a biotecnoloxía salvará ao mundo. Se soubésemos que a escaseza de alimentos é mentira, aceptariamos as súas receitas recheas de transxénicos?

Terceiro, a estratexia de falsas (ou moi improbables) expectativas é o método utilizado para convencernos de que, polo momento, non son necesarias medidas correctoras. Se o petróleo se acaba, non deberiamos buscar outras maneiras de producir alimentos menos dependentes? Se temos enriba o cambio climático, non deberiamos prescindir de modelos produtivos contaminantes? Non -respostan- xa atoparemos unha fonte alternativa, unha solución máxica, non hai présa. É a mensaxe tecnoptimista de quen non quere cambiar nada porque todo lle vai moi ben.

Cuarto, o mal uso das imaxes de persoas sufrindo fame ou pobreza é un recurso clásico e desafortunado de presentarnos unha realidade sen dúbida existente pero con outras moitas arestas e enfoques. Os impactos emocionais adoitan desviarnos do sentido e a reflexión crítica que debemos agudizar neses momentos. Será por iso que, en xeral, é máis fácil atopar opinións de "pobres persoas, canta axuda necesitan", que preguntarse: Que fai que estas persoas estean nesta situación?.

Quinto, o pacto entre o poder e a ciencia oficial. É común que moitos posicionamentos se escudan na infalibilidad da ciencia, ese ser afastado, intocable, capaz de facernos sentir ignorantes absolutos. Son moitos os casos, por exemplo, de campesiños que, tendo coa experiencia propia (unha forma de ciencia desautorizada) bos resultados dos seus cultivos, cambian a outras prácticas menos apropiadas porque " o din os servizos técnicos" (engadan: das empresas que se beneficiarán). O extremo alcánzase cando se defenden os argumentos científicos por encima dos políticos e sociais.

Sexto, reforzar a autoculpabilidad de todos nós como consumidores. Acaban facéndonos sentir culpables porque non somos do todo coherentes no noso consumo e non cumprimos cos estándares do consumidor responsable. Só unha táctica máis para afastarnos dunha actitude de rebeldía contra o sistema económico, o verdadeiro responsable.
E o mesmo podiamos dicir, para acabar, cando se nos afasta moito das posibles solucións. É aquilo de "non podemos cambiar nada", "as decisións tómanse moi lonxe das nosas esferas", "as forzas contrarias son moi poderosas", etc.

Para que vexan que o que lles digo non son imaxinacións miñas, infórmolles sobre dúas declaracións chegadas de Nacións Unidas, que non atoparon eco mediático e que contrastan enormemente co que nos explican cando falamos de agricultura e fame no mundo: por unha banda, segundo Oliver De Schutter, relator especial para a alimentación da ONU, "no que á seguridade alimentaria mundial se refíre, o rendemento da agroecología ou agricultura ecolóxica supera xa ao da agricultura industrial de gran escala". Por conseguinte, fronte ao discurso oficialista, o que propón De Schutter é que "os Gobernos e as axencias internacionais deben promover urxentemente as técnicas de cultivo ecolóxicas para aumentar a produción de alimentos e salvar o clima". Por outro, segundo un informe do Programa de Nacións Unidas para o Medio Ambiente, "se se adoptan maioritariamente os sistemas agroecológicos, que demostraron a súa eficacia na redución das emisións, o sector da agricultura podería neutralizar a maior parte das súas emisións de carbono antes de 2030 e producir alimento suficiente para unha poboación que probablemente alcance os 9.000 millóns en 2050".

Dúas declaracións moi similares, fóra dos moldes habituais, que contrastan coa última operación da Fundación Gates que, agora aliada e con participacións no xigante Monsanto (xefe da agricultura industrial), propón replicar en África o modelo de agricultura intensiva e dependente de sementes e agrotóxicos. Monsanto chámao, coa boca ben grande, a Nova Revolución Verde. Gates chámao a Revolución Verde 2.0.
Aviso: distraerannos, mentirannos, venderannos soños imposibles, coquetearán co noso corazón, farannos sentir malas persoas e presentarannos todos os datos ao seu favor para que creamos, apoiemos e confiemos no seu bo saber e o seu bo facer.

Gustavo Duch Guillot é Autor de -O que hai que tragar- e coordinador da revista -Soberanía Alimentaria, Biodiversidade e Culturas-

Visto en Público


zocarede

Rede Galega de consumo responsábel