Joaquim Sempere - Share on Ovi

Joaquín Semprere é profesor de Sociología da Universidade de Barcelona e autor de diversas obras sobre a explosión consumista, o final dos combustibeis non renovabeis e a crise ecolóxica. Os seus campos de investigación preferentes céntranse nas necesidades humanas e ambientais. Participou na Semana Galega de Filosofía 2010 cun relatorio sobre o decrecimento.
"Cando os bancos ou os financeiros falan de crecemento", explica o sociólogo Joaquín sempere, "non ten nada que ver co progreso humano, coa necesidade real, senón cun único concepto: aumentar, aumentar, aumentar sempre o volume da economía"

Mesmo sen saber moi ben para que se aumenta
Exacto. Aí está a gran pregunta: Para que? É normal que cando un estea na pobreza incrementando e mellorando a súa alimentación, o seu espazo vital, as súas comodidades, pero se pensase que iso pode crecer indefinidamente xa cobra un novo sentido.

Tendo un teito e comendo tres veces ao día para que crecer máis?
Esa é xustamente a pregunta que non só indica lóxica senón que hoxe adquire unhas características novas porque resulta que a poboación mundial en só 200 anos multiplicouse por sete, a pegada ecolóxica multiplicouse por moito máis (hai quen di que por cincuenta ou sesenta) e o impacto humano sobre a superficie da terra, sobre a biosfera, é xa descomunal e estamos a chegar ao límite. De feito hai investigadores que advirten seriamente de que estamos a chegar xa ao límite e esa pregunta que expón adquire un valor cualitativamente distinto, un valor de supervivencia da especie.

A solución é o decrecimento ou só é un concepto de moda?

É que a palabra decrecimento non me gusta moito para describir o que debería buscarse, satisfaime máis a expresión dunha economía ecoloxicamente sustentábel.

Como chegar a ela?
Pois nalgúns aspectos efectivamente haberá que decrecer, sobre todo nos países máis ricos onde claramente pasámonos e consumimos máis da conta innecesariamente e estamos socavando as bases naturais da vida para as xeracións futuras e mesmo para as xeracións presentes dos países máis pobres. E por tanto aí si que haberá que decrecer pero noutro non, noutros haberá que crecer por exemplo en enerxías renovabeis ou no Terceiro Mundo e mesmo aquí hai sectores pobres que necesitan aumentar o seu nivel de vida. De modo que creo que se se fala tanto de decrecimento é por un fenómeno de moda. Alguén (alguén importante) lanzou a idea hai moitos anos, foi un economista que é un dos pais de economía ecolóxica, e logo retomouse neste últimos dez anos, sobre todo en Francia e Italia e efectivamente decrecimento é un termo que fixo fortuna pero no fondo creo que a maioría estaría de acordo en que esa non é a idea central senón a economía sustentábel.

Parar?
Parar, si, antes falouse tamén de crecemento cero ou de estado estacionario da economía, que viría ser iso. A graza do concepto de decrecimento é o seu impacto publicitario: queredes crecemento? Pois non só propomos crecemento cero senón decrecimento.

Este tipo de medidas verémolas ou non temos remedio?
Aquí hai que velo desde varios puntos de vista: un é que algúns dos que falan do decrecimento veno como un programa de vida e de acción, o cal pareceme ben, que haxa un programa de acción. Pero pódese ver desde outro punto de vista: a realidade mesma vainos a impor o racionamento, vainos a provocar colapsos, un caso clarísimo é o do petróleo, que se vai a acabar e todo o mundo o sabe aínda que ninguén o diga e de feito hai quen sostén que xa actualmente entramos na fase de declive e realmente pode ser que sexa así. É o dito: non queres deixar o consumo, parar de consumir? Tranquilo que a realidade che vai a obrigar a iso, vaicho a impor. E se non hobera xente que fixera ese discurso de decrecimento, crecemento cero, da frugalidade, se ninguén pensase niso nin o divulgase, seguiriamos cos mesmos mitos de que é posíbel seguir crecendo e hai que acabar con eles.

E que esperan que suceda entón? Máis guerras para empezar?
Se sucede iso poderían ocorrer consecuencias políticas moi desagradables ou moi desastrosas: para empezar líderes populistas que prometan o ouro e o mouro, a mensaxe de "non vos preocupedes que isto arranxoo eu". E como o vai a arranxar? Hai varias maneiras porque o mundo é moi grande e está moi desigualmente repartido, e pode ser que unha parte da humanidade, a que ten máis diñeiro, tecnoloxía e armas, impóñase aos demais, entón podemos entrar nunha era de desordes, de guerras e de aventuras imperialistas. O caso de Iraq está aí e nada garante que non haxa máis casos semellantes no futuro. Ao que creo en xeral é que máis que a unha redución do consumo voluntaria iremos a unha frugalidade imposta pola realidade mesma e que se non hai programas de acción individual, colectiva e política tamén para administrar adecuadamente esta escaseza de recursos que se nos vén enrriba, se non hai racionalidade neste punto e espírito de solidariedade podemos entrar nunha fase regresiva de decadencia da civilización, de disgregación social e de conflitividade dentro e fóra dos países.

Via --> Faro de Vigo


zocarede